Mirasta Denkleştirme Nedir?

Mirasta denkleştirme; miras bırakan kişinin sağlığında ve mirasçının miras bırakandan karşılıksız bir şekilde aldığı kıymetleri ve mallar aynı şekilde ya da karşılığını geri vermesinden ve söz konusu mirasın taksimi esnasında hesaba katılmasından ibaret olan işlemlerdir. Mirasta denkleştirme yani mirasta iade genel olarak miras bırakan kişinin öncelikle alt soyları ile olan ilişkisinde bir eşitliğin sağlanmasına ve daha geniş olarak ise bütün mirasçılar arasında denklik sağlamaya yönelik amaçlar gütmektedir. Bu denkleştirmenin en temel amacı yasal mirasçılar kapsamında miras bırakan kişinin sağlığında birine ya da bazılarına yaptırdığı kazandırmalar ile bozulmuş olan eşitliğin yeniden meydana getirilmesini ifade eder. Mirasta denkleştirme, miras bırakanın ve kanunun iradesinden kaynaklanan çeşitli borçların yükümlülüğünü doğurmaktadır. Denkleştirme borçlusu genel olarak miras bırakan kişinin ölümü ile yasal mirasçılık sıfatına sahiptir. Bu kapsamda denkleştirmeye tabi olarak kazandırma edinen kişi olarak da ifade edilir. Denkleştirme borçlusu olunabilmesi için miras geçişi sırasında yasal mirasçı olmak gerekir.

Miras Denkleştirme Davası

Miras denkleştirme davalarında genel olarak yasal mirasçının aleyhine bir denkleştirme söz konusudur. Bu kapsamda yasal mirasçı olmayan kişilere yapılan kazandırma, denkleştirmeye tabi değildir. Miras bırakan kişinin sağlar arasında bir kazandırma olması gerekir. Ölüme bağlı olarak tasarrufla gerçekleştirilen kazandırma denkleştirmeye tabi olmayan bir durumdur. Kazandırma da karşılıksız olmak en temel esastır. Kazandırma, miras payına düşen iadeye tabi olarak gerçekleştirilmektedir. Bağış amacı ile gerçekleştirilen kazandırmalarda denkleştirmeye tabi değildir. Bu kapsam da miras bırakanın bağışta ki en temel amacının ayrıntılı bir şekilde belirlenmesi esastır. Mirasta iade terekeye gerçekleştirilir. Davacı mirasçının mirası payına göre bir iade gerçekleştirilmez. Altsoya gerçekleştirilen davalarda ise kazandırmanın aksine miras bırakan açısından açık bir şekilde belirtilmiştir. Bu da karine olarak iadeye tabi tutulmaktadır.

Altsoy ile ilgili gerçekleştirilen denkleştirmeye tabi olmayan davalarda ispatlanma gerçekleştirilmesi gerekir. Altsoyun dışında ki mirasçılara gerçekleştirilen davalarda ise karina olarak iadeye tabi olmayan bir durumun söz konusu olduğunu söyleyebiliriz. Miras bırakanın iradesinin denkleştirmeye tabi olmadığı ve ispat şekline uygun olmadığı durumlar da farklı ispat delillerinin kullanılması gerekir. İade edilecek olan mal varlığı yönünden bakıldığı seçim hakkının davalıya ait olduğunu ifade etmek gerekir. Denkleştirme de sebepsiz yere zenginleştirme hükümleri uygulanmaktadır. Bu kapsam da ıslah meydana gelmedikçe ya da terditli davalar açılmadıkça bir tenkis davasına dönüşme gerçekleşmez.

Miras Bırakan Önce Ölürse Ne Olur?

Miras bırakan kişinin ölmeden önce mirasçılardan herhangi bir tanesine sermaye yapması için haciz tehditi altında ki malını kurtarmak amacı ile sonrada geri alabilmesi için karşılığını almadan malını devretmiş olursa yasal mirasçıların bu malı terekeye iade etmek zorunda olduğunu ifade etmek gerekir. Bu denkleştirme olarak ifade edilmektedir. Bu kapsamda malı bedelsiz bir şekilde devralan mirasçıların kendi miras bırakanlarına mirasçı olmaları durumunda bu malı iade etmekle zorunludurlar.